Genital herpes ya da diğer adı ile cinsel uçuk, genital uçuk   HSV-1 (herpes simplex virus tip 1)  ya da HSV-2' nin etken olduğu, cinsel yolla bulaşan bir çeşit  hastalıktır; HSV Tip 2 cinsel ilişki ile geçen hastalıklar sınıfındandır. Özellikle HSV-tip 2 genital bölgeyi, makat, kalça bölgesini, perianal bölgeyi;  tip 1 ise genellikle ağız, yüz ve dudakları etkilemektedir.

Genital herpes ya da diğer adı ile cinsel uçuk, genital uçuk   HSV-1 (herpes simplex virus tip 1)  ya da HSV-2' nin etken olduğu, cinsel yolla bulaşan bir çeşit  hastalıktır; HSV Tip 2 cinsel ilişki ile geçen hastalıklar sınıfındandır. Özellikle HSV-tip 2 genital bölgeyi, makat, kalça bölgesini, perianal bölgeyi;  tip 1 ise genellikle ağız, yüz ve dudakları etkilemektedir. HSV tip 1 yüz ve dudak enfeksiyonu ve uçuğu da kapsayan yüz herpesi ile sonuçlanır.

Herpes virüsleri vücutta belirli sinir hücrelerine yerleşir ve bu enfeksiyonu geçiren kişilerin önemli bir kısmında  yaşamları boyunca zaman zaman belirtilerin tekrarlamasına neden olur. Halk arasında cinsel uçuk, genital uçuk, genital aft ya da cinsel aft olarak bilinir. Hastalık yıllardır vücutta sinsi bir şekilde uykuda kalabilir.
 

Genital Herpez enfeksiyonu nasıl  ve ne şekilde bulaşır? Cinsel Herpes (HSV) virüsünün bulaşma şekilleri nelerdir?

Genital enfeksiyon sadece ve sadece cinsel ilişki ile bulaşmaktadır. Genital herpez, aktif genital herpes infeksiyonu olan eşinden doğrudan cinsel temas ile geçer. Eşlerin birbirine bu enfeksiyonu bulaştırması genellikle farkında olmadan da oluşabilir. Bulaşma hastalık belirtilerinin olmadığı dönemde bile oluşabilir. Genital herpes hastalığına sahip olan kişiler %70 oranında bu hastalığın farkında değildir ve portör dürler

HSV vücuda genellikle dudak veya genital bölge mukozasındaki bir çatlaktan girerek ilerler ve sinir gangliyonlarına yerleşir. Bir kere sinir gangliyonunu tutan ve buraya yerleşen  virüs yaşam boyu orada kalır. Virüs, hücre içine girdiğinde yaşamak için hücrenin fonksiyonlarını kullanır ve bundan dolayı hücrede hasara neden olur. Bu hasarın  tipik belirtileri şiddetli ağrı, kabarcık, kaşıntı, huzursuzluk hissi  ve içi sıvı dolu kırmızı şişlikler, büller yani afta benzeyen lezyonlardır.Hasta devamlı olarak huzursuzdur.

HSV yani Herpes virüsü bir kere vücuda girdiği zaman vücutta savaşmak için antikor dediğimiz savaşçılar oluşur. Bunlar kanda bulunurlar ve bağışıklık cevabı için çok önemlidir. Genital herpes de nüksler yani tekrarlar  her zaman ilk ataktan daha hafif seyreder. İlk atak ilk yada primer infeksiyon olarak adlandırılır. Bu aşamada virüs sinir gangliyonuna yerleşir. Tekrarlayan ataklar (nüksler) virüsün sinir gangliyonunda çoğalması ile oluşmaktadır ve verdikleri rahatsızlık daima ilk enfeksiyona göre daha hafiftir ve daha kısa sürede iyileşme olur.

Genital Herpesin (cinsel uçuk, genital aft) en sık görülen  belirtileri nelerdir?

• Sıvı dolu kabarcık, büller , kabarıklık ve döküntü öbekleri. Uçuk tarzı bu döküntüler  vajina ,dış genital   organlar ve rahim ağzında da çıkmaktadır.
• Döküntü yerinde ödem, şişme , kabarma,çatlaklar
• Kaşıntı, batma ve huzursuzluk hissi
• Cinsel ilişki sırasında ve idrar yaparken ağrı, hatta cinsel ilişkiye girememe,ağrılı seks
• 1 - 6 hafta süren cilt ağrısı, ciltte yanma hissi
• Lenf bezlerinde şişme ,lenfadenopati
• Kas ağrıları, spazm
• Karın ağrısı, bacaklarda ağrı, sancı, spazm
• Baş ağrısı, halsizlik, isteksizlik ve kendini kötü hissetme hali
   

Cinsel ilişki ile geçen bu Cinsel Herpes 'in (Genital Uçuk Aft-Cinsel Uçuk, Aft) tanısı  nasıl konur?

Bir kadın doğum uzmanı tarafından jinekolojik muayenede uçuk lezyonlarını göz ile görmek ve hastanın şikayetlerini değerlendirmek tanıda genelde yardımcı olmaktadır. Ayrıca genital HSV teşhisini desteklemek için laboratuarda  kanda antikor derecelerine  bakılır.Bunun dışında yaralardan sürüntü alınarak yapılacak kültürde virüsün üremesi de tanıyı destekler. Kadınlarda smear testi de mutlaka yapılmalıdır. Smear testi genellikle HSV virüsü hakkında bir fikir vermese de, cinsel ilişki ile geçen hastalıkların genelde birden fazlası aynı kişide birlikte olduğu göz önünde bulundurulmalı ve hastanın aynı anda bir HPV, genital siğil virüsü taşıyıp taşımadığı da gözlenmelidir.

Cinsel uçuğun (Genital Herpesin) tedavisi var mıdır, ne şekilde tedavi yapılır?                           

Cinsel ilişki ile geçen bu hastalığın tedavisi için değişik ilaçlar mevcuttur, ancak bu ilaçlar kesin tedaviyi sağlanamamaktadır. Genital herpes hastalığına neden olan virüs tam olarak yok edilememektedir. Antibiyotikler sebep virüs olduğu için hiç etki etmezler ve tedavide yerleri yoktur.Lokal antibiyotikli kremler de etki etmez.  Antiviral ilaçlar sadece ilk atağın şiddetini azaltmakta ve süresini kısaltmaktadır. İlaçlar ağrı ve yanma hissi için akut dönem geçene kadar rahatlık sağlamaktadır. İlaçlar ağızdan hap şeklinde ve lokal  antiviral ilça içeren krem şeklinde verilmektedir. Tedavi sırasında lokal antiseptik temizleyicilerin de kullanılması yardımcı olmaktadır. Dış cinsel organın temiz ve kuru tutulması, pamuklu iç çamaşırlar giyilmesi ve bu dönemde cinsel ilişkiden kaçınılması tedaviyi hızlandırmaktadır. Uçuk olan bölgeye dokunmamak ya da dokunduktan sonra hemen elleri yıkamak son derece önemlidir. Son yıllarda bağışıklık sistemini güçlendiren ilaçlar da tedavi esnasında yardımcı olmaları için kullanılmaktadır. Doğru ve etkin tedavi için yapılması gereken zaman kaybetmeden hekime başvurmaktır. Günümüzde yeni nesil antiviral ilaçlar ile tedavi artık çok daha kısa sürede sona ulaşmaktadır.İlaçların etkisini göstermesi genellikle 2-3 günü bulur.

Gebelikte Herpes virusunu etkisi nasıl olmaktadır?Genital herpesi olan gebe normal doğum yaparsa bebeğine herpes virüsünü bulaştırır mı?

Cinsel herpesin en önemli risk yarattığı önemli gruplardan biri de gebelerdir.Herpes simplex virüsünün oluşturduğu enfeksiyonlardır.Tip I ile ağız ve üst solunum yollarında ,Tip II ile alt genital sistemde küçük, ülsere, kaşıntılı ve ağrılı lezyonlar oluşmaktadır. Ağızda çıkanlar toplumda  ‘uçuk’ olarak isimlendirilmektedir.Alt genital sistemdeki bulaşma direk temas  ve cinsel temas ile olur. Ülserli lezyonlar varlığında bulaşma daha kolay olmaktadır.Virüs derideki sıyrıklardan  vücuda girer ve cilt ile cilt altında çoğalır.Burada hücre ölümüne neden olarak ülserli lezyonlar oluşturur.Virüs ayrıca sinir hücrelerini de tutar.Hamilelikte anneden bebeğe plasenta yolu ile geçiş yok denecek kadar azdır.Asıl geçiş normal doğum sırasında annenin vaginasındaki herpez lezyonlarından virüsün bebeğe bulaşması ile olur. Doğum sırasında bulaşma ihtimali %40 ‘tır ve bulaşan bu virüslar her iki yeni doğandan birinde sistemik yaygın enfeksiyonlara sebep olurlar.
Hamilelere ağızdan asiklovir tedavisi eğer enfeksiyonlar çok ciddi değilse önerilmez.İnsiyatif doktordadır.Gebelik sırasında geçiş olmadığından hamileliğin sonlandırılması gerekmez. . Normal doğum sırasında annedeki virüsün bebeğe bulaşma riski epey yüksektir. Bebeğin bağışıklık sistemleri zayıf olduğundan virüsün bulaştığı bebeklerin % 60’ ı menenjitten ölmektedirler. Annede doğum sırasında genital organda aktif herpes varsa doğumun sezaryenle yapılması önerilmektedir.Yani hamilenin aktif herpez varlığında sezaryen olması gerekmektedir. Sezaryenin amacı yeni doğanda oluşabilecek enfeksiyonları önlemektir

Genital herpes hangi  başka hastalıkların bulaşmasını kolaylaştırmaktadır?

Genital alanı  anüs ve kalça bölgesini etkileyen genital herpes  açık yaralara yol açması nedeniyle özellikle AIDS (HİV) gibi cinsel yolla geçen diğer hastalıkların bulaşmasını kolaylaştırmaktadır. Çünkü herpes lokal savunmayı (bağışıklık sistemi) bozmakta ve savunma hücrelerini azaltmaktadır. Hastalığa yakalananların % 70’i virüsü hastalığı taşıdıklarından habersiz olan partnerlerinden almaktadırlar.Genellikle genital herpes ile birlikte bir veya birden fazla cinsel ilişki ile geçen hastalı birarada bulunabilmektedir.

Genital Uçuktan, HSV virüsündan korunmak için geliştirilmiş aşı var mıdır?

Şu an geliştirilmesi ve çalışmaları süren  olan aşının önümüzdeki  yıl içinde kullanılmaya başlaması beklenmektedir. Özellikle genç hastalara uygulandığı zaman HPV aşısı Gardasil benzeri bir şekilde   genital herpesi engellemesi beklenmektedir. Aşıyla korumaya çok erken yaşlarda başlamak gerekmektedir. Eğer önceden HSV tip1  hastayı etkilerse aşı fayda sağlanmaz ve uygulanmamalıdır. En iyi korunma yönteminin cinsel ilişkide prezervatif kullanımı olduğunu ise unutmamak gerekir. Ayrıca cinsel partnerde aktif herpes lezyonu yani genital uçuk var ise cinsel ilişkiden kaçınmak gereklidir.Bu gibi durumlarda prezervatif ile korunma bile bazen yeterli olmamaktadır.

HPV,Genital Siğil Sorunu, Genital Siğiller Kondilom Tedavisi Hakkındaki  Diğer Tüm Yazılarımız...